Tom E8 258

opiera się wyłącznie na twierdzeniu jego prześladowcy, "krwawego Bonnera". Pozostawiony pod wrażeniem, że po publicznym odwołaniu swych poglądów zostanie uwolniony, udał się do miejsca, gdzie miało to nastąpić - kościoła św. Marii w Oxfordzie. Jednak głęboko żałując swego odwołania i wiedząc, że to, co miał uczynić, sprowadzi na niego pewną śmierć na stosie, wyraził głęboki żal z powodu swego tchórzostwa, z całą powagą wyrzekł się swego odwołania i powiedział, że gdy będzie palony, najpierw włoży do ognia prawą rękę, która podpisała to odwołanie, jako dowód szczerego wyrzeczenia się tego. Rozzłoszczeni do żywego, papiści, którzy okłamali go co do jego uwolnienia i którzy od początku zamierzali go spalić, gdy tylko publicznie odwoła swe poglądy, szybko zaprowadzili go na stos, gdzie nieugięcie trzymał swoją prawą rękę w ogniu, który najpierw strawił ją, zanim w znacznym stopniu dosięgnął reszty jego ciała; mówił, że tą ręką zgrzeszył i od tej ręki rozpocznie się jego palenie. Spalenie na stosie jego, a także jego współpracowników - Ridleya, Latimera, Hoopera i Ferrara, którzy byli biskupami - napełniło Anglię przerażeniem, które wzmogło się jeszcze bardziej, gdy palone były kolejne ofiary wśród protestantów, aż ich liczba wyniosła 286. Wtedy, w wyniku tego, co wydaje się być Boskim wyrokiem, "krwawa Maria", papieski legat i prymas Anglii oraz 14 biskupów - szesnastu głównych prześladowców - zmarli w niewiarygodnie krótkim czasie, większość z nich w wyniku plagi. Wówczas na tron wstąpiła Elżbieta, i skończyły się prześladowania.
(37) By lepiej zrozumieć ruch, który Cranmer z Boskiego punktu widzenia wzbudził odnośnie relacji między władzą państwa i Kościołem, w przeciwieństwie do roszczeń i uzurpacji papieża, korzystne będzie dla nas krótkie spojrzenie na stopniowy wzrost władzy papieskiej w Anglii. By się tam zadomowić, papiestwo czasami stosowało fałszerstwo, czasami pochlebstwo, czasami uzurpację, a niekiedy siłę. Chrześcijaństwo po raz pierwszy trafiło do Anglii z kościołów Francji, a nie z Rzymu, kilka stuleci przed tym,